Ik heb het gevoel dat ik op dat kind, dat jonge, argeloze meisje...
...boos zou moeten zijn. Of dat ik haar niet mag vergeven...
...dat ze de aard van dat monster niet heeft onderkend.
Dat ze niet heeft beseft waarmee ze zich inliet.
En vooral dat ik er zo onbezonnen in mee ben gegaan.
Want ik was geen fanatieke nazi. Ik had in Berlijn kunnen zeggen:
'Nee, ik doe niet mee. Ik wil niet naar het hoofdkwartier van de Führer.'
Maar dat heb ik niet gedaan. Ik was te nieuwsgierig.
Ik stond er ook niet bij stil...
...dat het lot me ergens heen zou leiden waar ik eigenlijk niet wilde zijn.
Maar desondanks vind ik het moeilijk mezelf te vergeven.
De dames zijn er.
Het is bevestigd. - Ze mogen erdoor.
'Wolfsschanze' hoofdkwartier van de Führer
november 1942 Rastenburg, Oost-Pruisen
Gaat u zitten, dames.
Een moment. De Führer geeft z'n hond te eten. Hij zal u zo ontvangen.
Kunt u vertellen... Hoe moeten we de Führer eigenlijk begroeten?
De Führer begroet eerst u en u antwoordt: Heil, mein Führer.
En de Hitlergroet?
Die zal niet nodig zijn.
De Führer zoekt immers geen soldaat, maar een secretaresse.
Gedraagt u zich zo normaal en onbevangen mogelijk.
Ik ga kijken of hij tijd voor u heeft.
Mein Führer, de dames uit Berlijn zijn er.
Bedankt dat u gekomen bent, zo midden in de nacht.
Maar gedurende een oorlog heeft men soms de tijd niet in eigen hand.
Mag ik vragen hoe u heet? - Margarethe Lorenz.
Waar komt u vandaan? - Uit Fulda.
En hoe heet u? - Ursula Puttkammer. Heil, mein Führer.
Laat dat maar achterwege. Waar komt u vandaan?
Frankfurt am Main, mein Füh...
Hannah Potrovsky, geboren en getogen in Berlijn.
In Pankow, om precies te zijn.
Hedwig Brandt uit Crailsheim, Schwaben.
En u bent? - Traudl Humps. Ik kom uit München.
Een dame uit München.
Zullen we dan maar beginnen, Fräulein Humps?
Mijn Blondi doet u niets. Ze is uiterst intelligent.
Ze is veel slimmer dan de meeste mensen.
Gaat u eerst maar eens zitten.
Wees niet nerveus. Ik maak veel fouten tijdens het dicteren.
Zo veel zult u er onmogelijk maken.
U bent nog erg jong.
Hoe oud bent u? - 22, mein Führer.
Mijn Duitse volksgenoten, mannen en vrouwen...
...partijgenoten.
Het is schijnbaar nogal bijzonder...
...dat een man, na 20 jaar in functie, nog steeds voor z'n aanhangers staat...
...en dat in al die 20 jaar z'n programma geen veranderingen nodig had.
Ik stel voor dat we het dadelijk nog een keer proberen.
Het is gelukt. Hij heeft me aangenomen.
Berlijn - 20 april 1945 Hitlers 56ste verjaardag
tweeënhalf jaar later
Dekking.
Schiet op. Doorgaan. Haal dat van de straat af.
Dekking.
Dat is artillerievuur.
Doe niet zo mal. Waarvandaan dan wel?
U hebt gelijk. Dit zijn geen vliegtuigen, dit is geschut.
Het zijn de Russen. Wat een fraai verjaardagscadeau.
Waar komt dat kanonvuur vandaan?
Proficiat met uw verjaardag, mein Führer.
Het centrum van Berlijn wordt beschoten.
Bij de Brandenburger Tor en de Rijksdag zijn granaten ingeslagen.
Waarvandaan? - Weten we nog niet.
Ik heb Koller aan de lijn. - Geef me Koller.
Koller, weet je dat Berlijn onder artillerievuur ligt?
Nee. - Hoor je de beschietingen niet?
Nee, ik ben in Wildpark-Werder. - Berlijn is in rep en roer.
De Russen schijnen een spoorbrug over de Oder in hun bezit te hebben.
De vijand heeft geen spoorweggeschut aan de Oder.
Het is geen langeafstandsgeschut.
De luchtafweer bij de Zoo-Bunker meldt dat het om kalibers van...
...10 tot 12 cm gaat. De Russen hebben een stelling bij Marzahn.
Dat is maar 12 kilometer van 't centrum. Zijn de Russen zo dichtbij?
Ze moesten de hele leiding van de Luftwaffe ophangen.
Dit is ongehoord.
De Russen zijn het centrum op 12 kilometer genaderd.
Niemand zei me iets. Ik moest erom vragen.
Misschien is het toch langeafstandsgeschut.
Die spoorbrug over de Oder... - Onzin.
Die Himmler, wat een opgeblazen hansworst.
Bonzen. Overal partijbonzen. Ik word kotsmisselijk van ze.
De Führer laat vandaag 'Clausewitz' in werking treden.
Berlijn als frontstad. Hij zal de stad niet kunnen behouden.
Als de Führer hier blijft, gaat het Rijk met hem ten onder.
We moeten het uit z'n hoofd praten. Praat met Hewel.
Hij heeft als enige diplomaat invloed op hem.
Hewel heeft alles geprobeerd. Het is zinloos.
Praat dan met uw schoonzuster.
Waarom niet? U bent getrouwd met de zuster van Eva Braun.
We moeten alles proberen. Berlijn is bijna omsingeld.
U bent nog jong. Straks bent u vader.
Wilt u hier sterven? - Absoluut niet.
Heren, de Führer.
Alles eruit. En snel. Over twee uur gaan we weg.
Wat is er aan de hand? - We gaan ervandoor.
'Clausewitz' is ingegaan.
Alle ministeries en instanties vertrekken uit Berlijn.
Wie zorgt er dan voor de bevolking en de soldaten?
Dat moet u mij niet vragen, professor. - Dit is krankzinnig.
Herr Professor.
Ik sta niet toe dat m'n kantoor ontruimd wordt.
Is dat zo? - De voedselvoorziening zal instorten.
Een goed soldaat kan altijd eten vinden.
En als er in de stad gevochten wordt, bij wie haalt hij dat dan? De bevolking.
Het is onverantwoord. - Het is een bevel van de Führer.
Als afdelingshoofd ressorteer ik onder de SS en Himmler.
Maar als arts hoor ik bij de Wehrmacht, en die vertrekt nog niet.
Houdt u daar rekening mee.
De professor blijft in Berlijn. Regel de juiste papieren.
We vertrekken.
Alles voor Duitsland. Heil, mein Führer.
Führer, ik... Heil, mein Führer.
Ze weten niet hoe snel ze weg moeten komen.
Het geslijm is het ergste.
Ze zeggen 'Sieg Heil' maar bedoelen 'Lik mijn... reep.'
Mein Führer, ik smeek u: Verlaat Berlijn. Het is nog niet te laat.
Te laat?
Hewel, kom eens even.
U vindt toch ook dat we contact moeten zoeken met de geallieerden...
...en politiek moeten bedrijven? - Zeker. We moeten politiek bedrijven.
Politiek? Ik bedrijf geen politiek meer.
Dat ben ik spuugzat.
Als ik dood ben, zullen jullie nog genoeg politiek moeten bedrijven.
Het is goed zo, m'n beste Himmler. Mijn trouwe Heinrich.
Het is goed zo. Ga maar.
Hij is aan het eind van z'n krachten.
Wat had u verwacht van een vegetarische geheelonthouder?
Even serieus, Fegelein. Ik neem het heft in handen.
Berlijn zal binnen enkele dagen vallen.
Als de Führer dood is, met wie zullen de geallieerden dan onderhandelen?
Waarom denkt u dat ze met u onderhandelen?
De nazi-staat en mijn SS zijn nodig om de orde te bewaren.
Eén uur met Eisenhower en hij denkt er net zo over.
De eerste contacten zijn gelegd. - Voorzichtig, dat is landverraad.
Fegelein, ik heb andere zorgen.
Zal ik Eisenhower de Hitlergroet brengen of de hand schudden?
Kijk nou eens.
Hoe later op de avond, hoe schoner het volk.
Gaat u al weg, heren? Ik wilde u nog spreken.
Het 'Verschroeide Aarde'-bevel... - Ik moet nu echt gaan.
Komt u eens langs in Hohenlychen.
Ik ga naar het noorden om van daaruit de slag om Berlijn te ondersteunen.
Weet u, Speer... Die bombardementen hebben ook een voordeel.
Het is makkelijker om puin te ruimen dan om zelf alles te moeten slopen.
Als de oorlog gewonnen is, zal de wederopbouw snel gaan.
Duizenden uren hebben we samen doorgebracht met deze maquettes.
U bent een waar genie, Speer.
Ja zeker. Alleen u en ik weten dat het Derde Rijk niet denkbaar is...
...met alleen warenhuizen en fabrieken. Wolkenkrabbers en hotels.
Dit Derde Rijk wordt een schatkamer vol kunst en cultuur...
...die duizenden jaren zal doorstaan.
We zien de oude steden voor ons, de Acropolis...
We zien middeleeuwse steden, de kathedralen...
...en weten dat de mensen daar behoefte aan hebben.
Inderdaad, Speer.
Dat was mijn visioen...
...en dat is het nog steeds.
Mein Führer, als u deze plannen wilt verwezenlijken, moet u Berlijn verlaten.
Eva, zeg jij eens iets.
Hij is de Führer. Hij weet wat juist is.
U moet weg uit Berlijn. De Russen hebben ons bijna geïsoleerd.
Dat kan ik niet, mijn kind.
Dan ben ik net een lama-priester die aan een lege gebedsmolen draait.
Ik moet hier in Berlijn een beslissing forceren of ten onder gaan.
Speer...
...wat vindt u?
U moet op de bühne staan als het doek valt.
Herladen.
Ga weg. Laat me met rust.
Hoe oud zijn jullie? Twaalf? En jij? Veertien?
Waarom ben jij hier? Oorlogje spelen? Ga naar huis.
Wie bent u? Wat wilt u? - Ik wil m'n zoon. Levend.
U moet trots zijn. Hij heeft twee tanks vernietigd.
De Führer gaat hem daar vandaag voor onderscheiden.
U bent nog jong. Aan welk front hebt u gevochten?
Ik heb die eer nog niet gehad.
Prijs uzelf daarvoor gelukkig. Stuur de kinderen naar huis.
We verdedigen deze stelling tot de laatste man.
Welke stelling? Dit is geen stelling, maar een val.
De Russen zullen van twee kanten komen en jullie kunnen niet weg.
We schieten terug. - Waarmee dan?
Met het luchtafweergeschut.
De Russen komen met meerdere legers, tanks en zware artillerie.
Denken jullie echt dat je ze ook maar vijf minuten ophoudt?
We hebben het de Führer beloofd.
Snappen jullie het niet? De oorlog is verloren.
Lafaard.
Verdwijn. Nu meteen.
Als jullie hier nog zijn als de Russen komen, gaan jullie eraan.
Het 9de leger moet zich terugtrekken, anders wordt het in de pan gehakt...
We trekken het 9de leger niet terug. Busse moet vechten waar hij staat.
Führer, dan is het 9de leger verloren.
We zullen de Sovjet-eenheden in het noorden en oosten terugdrijven...
...met een nietsontziende en geweldige aanval.
Met welke eenheden dan?
Steiner zal vanuit het noorden aanvallen en zich bij het 9de leger voegen.
Het 9de leger is niet in staat zich te verplaatsen.
De vijand heeft tien keer zoveel troepen als wij.
Het 12de leger van Wenck moet hen ondersteunen.
Het 12de leger rukt op naar de Elbe. - Dan moet het rechtsomkeert maken.
Dan ligt het westfront open. - Twijfelt u aan mijn bevel?
Volgens mij ben ik duidelijk geweest.
De geallieerden zullen inzien dat alleen wij de bolsjewieken kunnen stoppen.
We moeten Berlijn behouden, dan sluiten we een deal met de Amerikanen.
Mohnke, je bent er. - Mein Führer.
Vandaag is 'Clausewitz' ingegaan. Berlijn wordt een frontstad.
U wordt commandant van de verdedigingsring rond de citadel.
We zullen in Berlijn vechten tot de laatste man.
Er zijn nog drie miljoen burgers. Die moeten geëvacueerd worden.
Ik begrijp uw zorgen, Mohnke. Maar daarin moeten we ijskoud zijn.
We kunnen ons niet bekommeren om zogenaamde burgers.
Met respect, wat moet er dan worden van de vrouwen en kinderen...
...en de duizenden gewonden en bejaarden?
In een oorlog als deze zijn er geen burgers.
De Führer is alle realiteitszin kwijt.
Hij schuift met divisies die niet meer bestaan.
Gruppe Steiner is uiteengeslagen, maar Steiner moet aanvallen. Waanzin.
Waarom zegt u dat dan niet? - Hij is niet voor rede vatbaar.
Er moet iets gebeuren. - Ben je gek? Hij gooit ons eruit.
We zijn soldaten. We hebben een eed afgelegd.
Mogen we dus niet meer zelfstandig denken?
En dat zegt u? Een meedogenloze carrièrejager.
Pardon?
Waar was je? - Gaat je niks aan.
De succesvolste tankjagers van de Berlijnse Hitler-Jugend staan voor u.
Ik ben trots op jullie.
Deze jongen heeft met pantservuisten twee tanks uitgeschakeld.
Hij heet Peter Kranz. - Jij heet dus Peter.
Ik wou dat m'n generaals net zo moedig waren als jij.
Heel goed.
Jullie hebben geschiedenis geschreven.
En als Germania zal verrijzen uit deze puinhopen...
...zullen jullie de helden zijn.
Heil, jullie.
Ik weet niet wat jullie denken, maar ik had liever luchtaanvallen.
Wat gaat er met ons gebeuren? - Ik mocht gaan, als ik dat wilde.
Maar iedereen laat hem in de steek. We kunnen toch niet allemaal gaan?
Ik kan dat ook niet.
Ik zou niet weten waar ik heen moet.
M'n ouders en al m'n vrienden hebben me gewaarschuwd.
Ik moest me niet inlaten met de nazi's.
Moet ik nu zeggen: 'Hallo, ik heb me vergist.'
'Toen het misging, heb ik mijn fout ingezien.'
Het leven zal doorgaan.
Wat denkt u, Herr Oberst? - We moeten gaan.
Waarheen? - Dat weet ik niet.
Ergens waar men ons nodig heeft.
Kom mee naar boven. We gaan feestvieren.
Kom mee.
Kom, kinderen.
We moeten ons vandaag amuseren.
Waar de vijand ook komt, hij mag alleen verwoestingen aantreffen.
Dat is het doodvonnis voor het Duitse volk.
Geen stroom, gas, drinkwater, geen kolen, geen verkeer.
Als u alles laat vernietigen, valt ons land terug in de Middeleeuwen.
Dit bevel berooft het volk van iedere overlevingskans.
Als de oorlog verloren is, maakt het niet uit of ook het volk verloren is.
De eerste levensbehoeften van het Duitse volk zijn nu niet van belang.
Integendeel. Die kunnen we beter zelf vernietigen.
Het is gebleken dat ons volk zwak is...
...en volgens de wet van de natuur moet het uitsterven.
Het is uw volk. U bent hun Führer.
Wat na deze strijd overblijft...
...zijn alleen de minderwaardigen. De goeden zijn gesneuveld.
Kom mee. U moet dansen.
Mag ik deze dans, Fräulein Braun? - Heel graag.
Mag ik? - Ga uw gang.
Wat is er?
We moeten weg uit Berlijn, Eva. Je moet hem overhalen.
Ga anders met mij mee.
Je zult sterven.
Kan iemand hier muziek maken? Ik wil dansen.
Dansen.
Hebt u een verzoek? - Een swing.
Traudl.
Dit is allemaal zo onwerkelijk.
Het is net een droom waaruit je niet kan ontwaken.
Het gaat maar door.
Gerda, ik voel me niet goed.
Traudl, kom.
Ik heb m'n commandopost...
Ik heb m'n commandopost niet verplaatst.
Naar het westen? Hoezo?
Ik sta op 1000 meter van de vijand. - Generaal.
En, generaal?
Ik word gefusilleerd. - Wat? Waarom?
Men denkt dat ik m'n commandopost naar het westen heb verplaatst.
Wees nu verstandig, generaal. - Kom mee.
Schenck. - Mohnke.
Ik ben onder de Rijkskanselarij. Ik ben nu commandant van de citadel.
Ik heb hulp nodig. - Dat wordt moeilijk. Alles is weg.
M'n adjudant en ik zijn de enigen hier.
U bent toch arts? - Ja, internist.
Vorder een voertuig en breng alle medicijnen...
...die u maar kunt vinden naar mij.
Ik doe m'n best. - Bedankt. Haast u.
Ik moet de Führer spreken.
Waarover? - Ik word gefusilleerd.
Wacht hier.
Uw wapen, graag.
Niet hier.
Wachtpost 2. Begrepen.
Generaal...
U niet.
Wat is hier gaande? Waarom word ik gefusilleerd?
U weet dat iedere uitwijkmanoeuvre naar het westen verboden is.
Officieren die niet gehoorzamen moeten gefusilleerd worden.
Wat bedoelt u? M'n troepen zijn al dagen in gevecht.
M'n commandopost ligt een kilometer van de frontlinie.
Ga door.
Ziet u dit? Ik wil niet dat u zo'n toon aanslaat.
En doet u nu maar wat u niet laten kunt.
U kunt dit beter aan de Führer zelf vertellen. Komt u mee.
U mag er niet door, Oberst. - Bevel van Brigadeführer Mohnke:
Ik moet het lazaret in. We hebben medicijnen nodig.
Er is niemand meer. Ze zijn 'm gesmeerd.
En de gewonden? - Hoe moet ik dat weten?
Ik ga kijken. U blijft hier.
Pas goed op. Het krioelt hier van de Russen.
Ziet u dat? Daar eindigt het Rijk. Daarachter ligt Ruski-land.
Mag ik?
Die verdomde stijfkop. Waarom laat hij mij dat niet doen?
Ik had al terug moeten zijn. Weet u zeker dat de Führer me nog nodig heeft?
Drink op. - Bevel van de Führer.
U hebt grote indruk gemaakt op de Führer.
Maar u denkt niet dat Steiner aanvalt, hè?
Ik betwijfel of Steiner nog iets kan doen...
...maar dat weet u vast beter dan ik.
Als Steiner niet aanvalt, is Berlijn verloren.
De Führer was onder de indruk van uw verslag.
Hij geeft u het commando voor de verdediging van Berlijn.
Hij had me beter kunnen fusilleren, dan was deze beker aan me voorbijgegaan.
Laat ze naderen.
Tankalarm.
Rustig. Wacht, knul. Ze zijn nog te ver.
Is dat Duits geschut wat ik hoor? - Ik ben bang van niet.
Maar Steiners aanval is toch op gang gekomen?
U moet zo snel mogelijk gaan. De tijd dringt.
Maar de Führer heeft de situatie in de hand.
Steiner zal zorgen voor een ommekeer.
Hij zegt dat het de krijgsgeschiedenis zal beïnvloeden.
Iedereen rond de Führer weet dat dat hersenspinsels zijn.
Ik vraag me af of hij het zelf gelooft. - Waarom zou hij een spelletje spelen?
Wat heeft hij te verliezen?
Ik geloof er geen woord van.
De vijand heeft een doorbraak geforceerd.
Ze hebben Zossen ingenomen en rukken op naar Stahnsdorf.
Ze staan aan de noordelijke stadsrand tussen Frohnau en Pankow.
In het oosten hebben ze Lichtenberg, Mahlsdorf en Karlshorst bereikt.
Als Steiner aanvalt komt alles in orde.
Mein Führer...
Steiner...
Steiner had niet genoeg stootkracht.
De aanval heeft niet plaatsgevonden.
De volgenden blijven hier: Keitel, Jodl, Krebs en Burgdorf.
Dat was een bevel. De aanval van Steiner was een bevel.
Hoe durft u mijn bevelen in de wind te slaan?
Is het dan zover gekomen?
De militairen, iedereen heeft tegen me gelogen. Zelfs de SS.
De generaals zijn niet meer dan een stelletje ontrouwe lafaards.
Ik sta niet toe dat u uw soldaten...
Lafaards, verraders en prutsers. - Führer, dit is ongehoord.
De generaals zijn het uitschot van het Duitse volk.
Zonder eergevoel.
U noemt zich generaal omdat u jaren op de academie hebt gezeten...
...waar u alleen geleerd hebt mes en vork te gebruiken.
Jarenlang hebben de militairen m'n acties belemmerd.
U hebt mij alleen maar gedwarsboomd.
Ik had veel beter...
...alle hoge officieren kunnen laten liquideren. Zoals Stalin.
Ik heb nooit op de academie gezeten.
Maar toch heb ik in m'n eentje heel Europa veroverd.
Verraders.
Van het begin af aan ben ik verraden en bedrogen.
Wat een enorm verraad aan het Duitse volk.
Maar al deze verraders zullen boeten. Met hun eigen bloed.
Ze zullen verdrinken in hun eigen bloed.
Rustig, Gerda.
Al mijn bevelen zijn in de wind geslagen.
Ik kan zo onmogelijk leiding geven.
Het is voorbij.
De oorlog is verloren.
Maar als u denkt dat ik daarom Berlijn zal verlaten...
...dan vergist u zich. Ik jaag nog liever een kogel door m'n kop.
Doe wat u wilt.
De Führer meende toch niet dat hij zichzelf wil doodschieten?
Frau Junge, Frau Christian.
Kleed u om. Over een uur brengt een vliegtuig u naar het zuiden.
Alles is verloren.
Hopeloos verloren.
Je weet toch dat ik bij je blijf. Ik laat me niet wegsturen.
Ik blijf ook, mein Führer.
Wat nu?
Tijd om deze vertoning te beëindigen.
Wilt u dat we de strijd staken? Dat is ondenkbaar.
De Führer wil niet dat we capituleren. Geen november 1918 meer. Nooit meer.
Maar hij wil geen leiding meer geven. Hij zei: 'Doe wat u wilt.'
Niemand kan hem vervangen. Hij is de Führer.
De Führer is in de war. Hij herstelt zich wel weer.
Geweldig. Hoe gaat het dan verder?
Geen capitulatie. Dit is nooit zijn bedoeling geweest.
Dat zijn we aan hem verplicht. - Holle frasen.
We moeten handelen, anders is het te laat.
U denkt alleen aan uw eigen hachje. - Let op uw woorden.
Verdomme.
Hier komen we nooit levend weg. Alles is voorbij.
We moeten afwachten.
De Führer gelooft er ook niet meer in. Wat moet er van ons worden?
Günsche zegt dat er een tunnel onder de Russische linies loopt.
Waarom zei je dat je bij hem wilt blijven?
Weet ik niet. Eerlijk niet.
Het is opgehouden. Kom, we gaan wandelen.
Traudl.
Kijk eens.
Ik steek er nog eentje op.
We gaan weer naar beneden.
Waar komen die vandaan? - Volkssturm. Vanmiddag gedetacheerd.
Ze moeten weg uit het schootsveld.
De Volkssturm staat onder direct bevel van dr. Goebbels.
Ik wil dat ze daar weggaan. Dit is krankzinnig.
Op mijn verantwoording.